ഭക്തി, സൂഫി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ (Bhakti & Sufi Movements)
മധ്യകാല ഭാരതത്തിൽ മാനവികതയുടെയും സമത്വത്തിന്റെയും ദിവ്യസന്ദേശം പരത്തിയ ഭക്തി, സൂഫി പ്രസ്ഥാനങ്ങളെ സമഗ്രമായി അവലോകനം ചെയ്യുന്ന ആധികാരിക ചോദ്യശേഖരം. ആദി ശങ്കരാചാര്യരും അദ്വൈത ദർശനവും നാല് മഠങ്ങളും, രാമാനുജാചാര്യരും വിശിഷ്ടാദ്വൈതവും, ആഴ്വാർ, നായനാർ ഭക്തിധാരകൾ, ആണ്ടാൾ, സന്ത് കബീർ ദാസിന്റെ ദോഹകളും ബീജക്കും, ഗുരു നാനാക്കും സിഖ് മത സ്ഥാപനവും (നങ്കാന സാഹിബ്, ലംഗർ, സംഗത്), പത്ത് സിഖ് ഗുരുക്കന്മാർ, ഗുരുമുഖി ലിപിയും ഗുരു അംഗദും, ഹർമന്ദിർ സാഹിബും ആദിഗ്രന്ഥവും (ഗുരു അർജൻ ദേവ്), ഖൽസ രൂപീകരണവും പഞ്ച കക്കാരങ്ങളും (ഗുരു ഗോവിന്ദ് സിംഗ് 1699), മീരാഭായിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി ഗാനങ്ങൾ, തുളസീദാസിന്റെ ശ്രീരാമചരിതമാനസം, ചൈതന്യ മഹാപ്രഭുവും ഗൗഡീയ വൈഷ്ണവ സങ്കീർത്തനങ്ങളും, സൂർദാസ്, സന്ത് തുക്കാറാം, സമർത്ഥ രാമദാസിന്റെ ദാസ്ബോധ്, ചിഷ്ടി സൂഫി ധാര (ഖ്വാജ മുഈനുദ്ദീൻ ചിഷ്ടി, ബഖ്തിയാർ കാക്കി, ബാബാ ഫരീദ്, നിസാമുദ്ദീൻ ഔലിയ), അമീർ ഖുസ്രോയും സിത്താറും ഖവാലിയും, സുഹ്റവർദി, നക്ഷ്ബന്ദി, ഖാദിരി സൂഫി ധാരകൾ, ദാരാ ഷിക്കോയും ഉപനിഷത്തുകളുടെ പേർഷ്യൻ വിവർത്തനമായ സിർ-ഇ-അക്ബറും എന്നിവ ഇതിൽ സവിസ്തരം പ്രതിപാദിക്കുന്നു. പഠനപരിധി ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ഭക്തി പ്രസ്ഥാനം: ആദി ശങ്കരാചാര്യർ (കാലടി, അദ്വൈതം, ശൃംഗേരി ഉൾപ്പെടെ 4 മഠങ്ങൾ), രാമാനുജാചാര്യർ (വിശിഷ്ടാദ്വൈതം, ശ്രീവൈഷ്ണവം), ആഴ്വാർമാർ (12 പേർ, ആണ്ടാൾ, ദിവ്യപ്രബന്ധം), നായനാർമാർ (63 പേർ, തേവാരം). ഉത്തരേന്ത്യൻ നിർഗുണ-സഗുണ ഭക്തി: സന്ത് കബീർ (ദോഹകൾ, ബീജക്, സാഖി-സബദ്, സമത്വം), മീരാഭായ് (ഗിരിധര ഗോപാലൻ, ഭജനകൾ), തുളസീദാസ് (അവധിയിലെ രാമചരിതമാനസം, വിനയപത്രിക), ചൈതന്യ മഹാപ്രഭു (സങ്കീർത്തനം, ബംഗാൾ), സൂർദാസ് (സൂർസാഗർ), മഹാരാഷ്ട്ര ധർമ്മം (തുക്കാറാമിന്റെ അഭംഗങ്ങൾ, സമർത്ഥ രാമദാസിന്റെ ദാസ്ബോധ്). സിഖ് മതം & പത്ത് ഗുരുക്കന്മാർ: ഗുരു നാനാക്ക് (ഏക് ഓംകാർ, ലംഗർ), ഗുരു അംഗദ് (ഗുരുമുഖി ലിപി), ഗുരു അമർദാസ്, ഗുരു രാംദാസ് (അമൃത്സർ), ഗുരു അർജൻ ദേവ് (ഹർമന്ദിർ സാഹിബ്, ആദിഗ്രന്ഥം 1604), ഗുരു ഹർഗോവിന്ദ് (അകാൽ തഖ്ത്, മീരി-പീരി), ഗുരു തേജ് ബഹാദൂർ (രക്തസാക്ഷിത്വം), ഗുരു ഗോവിന്ദ് സിംഗ് (ഖൽസ 1699, പഞ്ച കക്കാരങ്ങൾ, ഗുരുഗ്രന്ഥ സാഹിബ്). സൂഫി പ്രസ്ഥാനം (തസവ്വുഫ്): ഖാൻഖാ, പീർ-മുരീദ്, സമാ; ചിഷ്ടി സിൽസില (മുഈനുദ്ദീൻ ചിഷ്ടി - അജ്മീർ ഗരീബ് നവാസ്, ബഖ്തിയാർ കാക്കി, ബാബാ ഫരീദ്, നിസാമുദ്ദീൻ ഔലിയ - മെഹ്ബൂബ്-ഇ-ഇലാഹി, അമീർ ഖുസ്രോ - തൂത്തി-ഇ-ഹിന്ദ്). മറ്റ് സൂഫി സിൽസിലകൾ: സുഹ്റവർദി (ബഹാഉദ്ദീൻ സക്കരിയ്യ - മുൾട്ടാൻ), നക്ഷ്ബന്ദി (അഹമ്മദ് സർഹിന്ദി), ഖാദിരി (മിയാൻ മീർ, ദാരാ ഷിക്കോ - സിർ-ഇ-അക്ബർ). പരിശീലിക്കുന്ന കഴിവുകൾ ഭക്തി, സൂഫി സന്യാസിമാരുടെ തത്ത്വചിന്തകളും കാവ്യസമാഹാരങ്ങളും കാലഗണനയും കൃത്യമായി തിരിച്ചറിയുക നിർഗുണ, സഗുണ ഭക്തിമാർഗ്ഗങ്ങളുടെ സവിശേഷതകൾ വേർതിരിച്ചു മനസ്സിലാക്കുക സിഖ് മതത്തിലെ പത്ത് ഗുരുക്കന്മാരുടെ ചരിത്രപരമായ സംഭാവനകളും സ്മാരകങ്ങളും അപഗ്രഥിക്കുക വിവിധ സൂഫി സിൽസിലകളുടെ പ്രവർത്തനരീതികളും പ്രമുഖ വക്താക്കളെയും താരതമ്യം ചെയ്യുക Cover: Dey.sandip, CC BY-SA 4.0. Source: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Harmandir_Sahib,_Amritsar,_India.jpg Changes: Cropped to 16:9 aspect ratio and resized to 1200x675.
