ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമം 1986 & 2019

ഭാരതീയ വിപണിയിലും ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിലും ഉപഭോക്താക്കളുടെ താല്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി 1986-ലെ പഴയ നിയമം റദ്ദാക്കി നടപ്പിലാക്കിയ 2019-ലെ ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമത്തെ (Consumer Protection Act, 2019) ആസ്പദമാക്കിയുള്ള സമഗ്ര ചോദ്യശേഖരം. സെൻട്രൽ കൺസ്യൂമർ പ്രൊട്ടക്ഷൻ അതോറിറ്റി (CCPA), ആറ് ഉപഭോക്തൃ അവകാശങ്ങൾ, ജില്ലാ-സംസ്ഥാന-ദേശീയ കമ്മീഷനുകളുടെ ധനപരമായ അധികാര പരിധികൾ (Pecuniary Jurisdiction), ഉൽപ്പന്ന ബാധ്യത (Product Liability), ഇ-കൊമേഴ്സ് നിബന്ധനകൾ, തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പരസ്യങ്ങൾക്കുള്ള പിഴകൾ, ഉപഭോക്തൃ മധ്യസ്ഥത (Mediation), ഇ-ദാഖിൽ പോർട്ടൽ എന്നിവ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള മുൻവർഷ പി.എസ്.സി പരീക്ഷാ മാതൃകകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

Study Scope

• ചരിത്ര പശ്ചാത്തലം: 1986 ലെ ആദ്യ നിയമം (ഡിസംബർ 24), ജോൺ എഫ്. കെന്നഡിയുടെ പ്രഖ്യാപനം (മാർച്ച് 15), 2019 ലെ നിയമനിർമ്മാണം (പാർലമെന്റ് പാസാക്കിയത്, വിജ്ഞാപനം ചെയ്തത് 2020 ജൂലൈ 20)
• സെൻട്രൽ കൺസ്യൂമർ പ്രൊട്ടക്ഷൻ അതോറിറ്റി (CCPA): രൂപീകരണം, ആസ്ഥാനം (ന്യൂഡൽഹി), ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ വിംഗ്, റെഗുലേറ്ററി അധികാരങ്ങൾ
• ആറ് അടിസ്ഥാന ഉപഭോക്തൃ അവകാശങ്ങൾ: സുരക്ഷ, വിവരം, തെരഞ്ഞെടുപ്പ്, പ്രാതിനിധ്യം, പരിഹാരം, ഉപഭോക്തൃ വിദ്യാഭ്യാസം
• കമ്മീഷനുകളുടെ ഘടനയും അധികാര പരിധിയും: 2019 ലെ നിയമപ്രകാരവും 2021 ലെ ചട്ടപ്രകാരവുമുള്ള ജില്ലാ, സംസ്ഥാന, ദേശീയ കമ്മീഷനുകളുടെ പരിധികൾ
• ഉൽപ്പന്ന ബാധ്യത (Product Liability): നിർമ്മാതാവ്, സേവന ദാതാവ്, വിൽപ്പനക്കാരൻ എന്നിവരുടെ ബാധ്യതകൾ
• പരസ്യങ്ങളും സെലിബ്രിറ്റികളും: തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പരസ്യങ്ങൾക്കുള്ള പിഴകൾ, പരസ്യങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുന്നവർക്കുള്ള വിലക്കുകൾ
• പരാതി പരിഹാര നടപടികൾ: ഓൺലൈൻ ഫയലിംഗ് (ഇ-ദാഖിൽ), താമസസ്ഥലത്തുനിന്ന് പരാതി നൽകാനുള്ള അനുമതി, ₹5 ലക്ഷം വരെയുള്ള കേസുകൾക്ക് ഫീസ് ഒഴിവാക്കൽ
• അപ്പീൽ കാലാവധികൾ: ജില്ലാ കമ്മീഷനിൽ നിന്ന് സംസ്ഥാനത്തേക്ക് (45 ദിവസം), സംസ്ഥാനത്ത് നിന്ന് ദേശീയ കമ്മീഷനിലേക്ക് (30 ദിവസം)

Tested Competencies

• ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണ നിയമത്തിലെ സുപ്രധാന വകുപ്പുകളും തീയതികളും കൃത്യമായി ഓർത്തെടുക്കുക
• വിവിധ തലങ്ങളിലെ ഉപഭോക്തൃ തർക്ക പരിഹാര കമ്മീഷനുകളുടെ അധികാര പരിധികൾ വേർതിരിച്ചറിയുക
• തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പരസ്യങ്ങൾ, ഉൽപ്പന്ന ബാധ്യത എന്നിവയിലെ നിയമപരമായ വ്യവസ്ഥകൾ അപഗ്രഥിക്കുക
• പി.എസ്.സി പരീക്ഷകളിലെ നിയമ സംബന്ധിയായ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് വേഗത്തിലും കൃത്യതയോടെയും ഉത്തരം കണ്ടെത്തുക