വിവരാവകാശ നിയമം 2005 (RTI Act)

ഭാരതീയ ജനാധിപത്യത്തിലെ ഏറ്റവും വിപ്ലവകരമായ സുതാര്യതാ നിയമനിർമ്മാണമായ 2005-ലെ വിവരാവകാശ നിയമത്തെ (Right to Information Act, 2005) ആസ്പദമാക്കിയുള്ള സമഗ്ര ചോദ്യശേഖരം. നിയമനിർമ്മാണ ചരിത്രം, ലോക-ഇന്ത്യൻ പശ്ചാത്തലം, പ്രധാന വകുപ്പുകൾ (Sections 2 to 31), അപേക്ഷാ രീതികൾ, ഫീസ് ഘടന, വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കേണ്ട കൃത്യമായ സമയപരിധികൾ (48 മണിക്കൂർ, 30 ദിവസം, 35 ദിവസം, 40 ദിവസം), ഒഴിവാക്കപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ (Section 8), പിഴ വ്യവസ്ഥകൾ (Section 20), കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന വിവരാവകാശ കമ്മീഷനുകളുടെ ഘടനയും നിയമന സമിതികളും, 2019-ലെ സുപ്രധാന ഭേദഗതികൾ എന്നിവ ഇതിൽ പൂർണ്ണമായി അപഗ്രഥിക്കുന്നു.

Study Scope

• ചരിത്ര പശ്ചാത്തലം: സ്വീഡന്റെ 1766 ലെ നിയമം, മസ്ദൂർ കിസാൻ ശക്തി സംഘഠൻ (MKSS), അരുണ റോയ്, തമിഴ്‌നാടിന്റെ 1997 ലെ ആദ്യ സംസ്ഥാന നിയമം
• നിയമനിർമ്മാണ നാഴികക്കല്ലുകൾ: പാർലമെന്റ് പാസാക്കിയത് (2005 മെയ്), രാഷ്ട്രപതി ഒപ്പുവെച്ചത് (2005 ജൂൺ 15), പൂർണ്ണമായി പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നത് (2005 ഒക്ടോബർ 12)
• ഘടന: 6 അധ്യായങ്ങൾ, 31 വകുപ്പുകൾ, 2 ഷെഡ്യൂളുകൾ; ജമ്മു-കശ്മീരിന് ബാധകമാക്കൽ (2019 ഒക്ടോബർ 31)
• നിർവ്വചനങ്ങൾ (Section 2): പൊതു അധികാരി (Public Authority), വിവരം (Information), രേഖ (Record), മൂന്നാം കക്ഷി (Third Party)
• സുതാര്യതയും അപേക്ഷയും: സ്വമേധയാ വിവരങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തൽ (Section 4), അപേക്ഷാ സമർപ്പണ രീതിയും BPL ഫീസ് ഇളവുകളും (Section 6)
• സമയപരിധികൾ (Section 7): സാധാരണ വിവരങ്ങൾ (30 ദിവസം), APIO വഴിയുള്ളവ (35 ദിവസം), ജീവനും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യവും (48 മണിക്കൂർ), മൂന്നാം കക്ഷി വിവരങ്ങൾ (40 ദിവസം)
• ഒഴിവാക്കപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ (Section 8) & രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസികളുടെ ഇളവുകൾ (Section 24)
• പിഴ വ്യവസ്ഥകൾ (Section 20): പ്രതിദിനം ₹250 വീതം പരമാവധി ₹25,000 രൂപ പിഴയും അച്ചടക്ക നടപടികളും
• കമ്മീഷനുകൾ: കേന്ദ്ര വിവരാവകാശ കമ്മീഷൻ (CIC), സംസ്ഥാന വിവരാവകാശ കമ്മീഷൻ (SIC), അംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം, നിയമന സമിതികൾ, പ്രഥമ കമ്മീഷണർമാർ
• അപ്പീൽ വ്യവസ്ഥകൾ (Section 19): ഒന്നാം അപ്പീൽ (30 ദിവസം), രണ്ടാം അപ്പീൽ (90 ദിവസം)
• 2019 ലെ വിവരാവകാശ ഭേദഗതി നിയമം (RTI Amendment Act, 2019): കമ്മീഷണർമാരുടെ കാലാവധിയും ശമ്പള വ്യവസ്ഥകളും

Tested Competencies

• വിവരാവകാശ നിയമത്തിലെ വകുപ്പുകളും നിർവ്വചനങ്ങളും വസ്തുതാപരമായി ഓർത്തെടുക്കുക
• വിവിധ സാഹചര്യങ്ങളിലെ അപേക്ഷാ സമയപരിധികളും ഫീസ് ഇളവുകളും കൃത്യമായി നിർണ്ണയിക്കുക
• കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന കമ്മീഷനുകളുടെ നിയമന-സെലക്ഷൻ സമിതികളുടെ ഘടന തിരിച്ചറിയുക
• പി.എസ്.സി ഡിഗ്രി ലെവൽ, സെക്രട്ടേറിയറ്റ് അസിസ്റ്റന്റ് പരീക്ഷകളിലെ വിവരാവകാശ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് കൃത്യതയോടെ ഉത്തരം കണ്ടെത്തുക